ولي نه
ويکيپېډي لو
ولي نه (ملي و National Anthum لفو يوه مموه وي كليمو يوه لله وي. ملو يو كي وي و نم يوه ټوټه وي و ېله ځنګړنه نه ه لكې ه نم و وي لي. له ې كله ملي و پېڅلى و نوي وړ مقم هه لف كليمې ملې و نم له كوي چې كل له مې يـې لف ښكلي مېلي و لمو و للونو ونې ڼه و وږلي وي و من له له يوه ملت ملي و په كې وني وى وي. يوه مل ملي وياړونه يـې ځلولي وي يوه مل پون نن و هنې ڼه ولي و يوه مل وېونكو پمګ و قۍ لونكې موه په نښه كړي.
هم ى چې ملونه و ملي كومونه ملي و منځه كولو لپه پل هېو لوى لوى شاعران مقې ه ولي ټول پل پل فك له مې ونه وړوي. مول مقم ه يـې پي و ي يو ګپوړى هيْ وه ټكي چې هم يـې له ي و فكي و هم يـې له ملي ړه يي كوي و په نيه كې هه ي ټوټه ملي و لوړ و پېڅلى مقم له كوي چې كل و موى له نه په ول ه و يوه مل ل و وه ښكنويه و څګنويه وي. كل له نه په لنډي و من له نه په ويو ولړه وي.
ملي و ل هم ى چې هه ه ړون هېو په ملي و كي په ژه ويل وى و پېيل وى وي و ملي ژې يو مې نوو قونو په څنـګ چې يو منل وى و نړيول ق ى. چې مي و فوق لۍ هېڅ و نه پې نښلي.
منل وي ملي و له مله هه ه يوه موون و په كمپو وړولو مله ه چې هم ي مقې له لې و ي هم مويقۍ يوه په په ويله وړېږي و په ېيمه مله كې هه ويلو لپه وږږو هنمننو يوه ډله ټكل كېږي چې په و ځوږ و و پم يـې وويي.
ټولنه كې پل پېڅلى و لوړ مقم له كوي مي ونډو مېلميوو و ملونو په پنيلو كې وول كېږي كي قو ښوونځيو پوهنونونو و نوو ليمي و ي مكونو ي وځې و مفلونه پې پيلېږي. ملي ډيو ټلوېيون پونې پې پيل و پيه ېږي و په ټولو ملي و مي ممو كې يـې پېڅلى ږ پوه كېږي و ې نوي مقم ه ېږي چې له ميه فقيه له ي مهوه موه ټول مو و مكلف ي چې ملي و ږېلو پ و له ځيه ولړ ي و م يـې وكړي.
ملي و نوم ټول وي و ځنګړنې لي و كه ملي ويه په كې ل وې نه وي نو ي نه ملي و مقم له كولى ي و نه نوي و م.
نولمې و لمې پېړۍ چې اّسيا و افريقا ښكېل لنې هېوونو وځښونو پڅونونو وځنګونو و پلوكۍ ه ېلو پېړۍ ي ملي وونو وړېلو لړۍ هم پيوړې كړې و ژوني و له څپنو ملي و ډك وونه يـې منځه كړي ي چې موږ يـې نړۍ په هېوونو كې وو و ي وى ډيوګنو و ټلوېيونونو له څپو څه موږ وږونو و ګو ه ېږي.
افغانستان چې اّسيا و افريقا ګڼو هېوونو ّۍ مكښ لى و مق ى پلې پلوكۍ له كېو ډې ژ ملي و كمو وكړ و په ې له كې يو لړ هڅې ووې لي امير امان الله خان په و كې وې نې په ملي ژه (پښتو) وړې وې چې په ونډو كې ه ويل كېې و ملي و لوړ مقم يـې له نه كړى و. لي محمدنادرشاه په و كې هم په پښو ملي ژه يو كي م وړ و و هم ملي و مقم ه ونه ې. لي محمد ظاهر شاه په و كې هي لم په نمه يو و موو و چې لفو نه يـې نه لوه و ملي و ل يـې ډكه كړې وه.
په افغانستان كې ملي و منځه كولو لپه ي قم هي سردار محمد داود خان مهوي په وه كې وو و ول ټولو نو ه لن وكړ چې په پښو ژه ملي و لپه ې وړ كړي چې ويل يـې يوه- وې قيقې ونيي. ي ټكلى هي ې ونو له منځ څه ملي و نوي. ګڼو نو پل ونه ملي و لپه كني كړل چې ي هيْ له ې ټولو څه يو ې ملي و لپه وښ كړ. چې لفو له ړه ډې لنډ و من له ړه ډې وي و ټولو ملي هيلو ځوګوى و. ې وينول هېو نمو و پيوړى وښ عبدالروف بېنوا و كمپو يـې هېو پيوړي ي و مويقيپوه وښ استاد برېښنا وړ كړى و.
افغانستان ې وقً و نه ړېونكي ملي و من ى:
څو چې ځمكه اّســـمان وي څو چـــې ــهــن ون وي څو چې ژون پ ې هن وي څو چـــې پــې يـــو افغان وي ـــل ــه افـــغــــانستان وي ــــل ې وي افــغــــان مــلــ ـــــل ې وي ــمــهـــويــــ ـــل ې وي مــلــــي وـــ ل ې وي فن مل مهوي ل ې وي فن مل مهوي مــلي وــ مـــلي وـــ
كله چې په افغانستان كې كموننو په ل 1357ل كل ويي ونړۍ كو ووه نو وى شوروي په لمه و ووي وښولو لپه له هېوه ټولو ملي - لمي نښو له منځه وړلو و هڅه كموني و وي كولو چ ه ل ووه چې په ې لړ كې يـې ملي ي و ملي و هم له منځه يووړل و ملي و پځى يـې يو ې چې فنن مل ملي ويې ملي ل و ملي ويړونو يو ټكى هم په كې نه و ملي و په نمه منځه كړ و په هېڅ ډول ملي و نه و و په قيق كې كموننو و لمۍ يو نَ و چې كموني و وي ژيم ويې په ڼ كې يـې منځه كړى و. ې كموني و من ى:
ګم ــــه ل ګم ــه ه ى مقــــ لمــه! ى ۍ لــمـــــه ى نېكمۍ لمه
IIII
ملي و () په نمه منومه چې ډېه وږه و له لفيو ډكه ه نه يوې چې ملي موى نه لي لكې "ملي و" ليك په يوه ملي كليمه و مله هم نه لي. ى فن و فنن نوم هم په كې نه ه و ه كموني و په ل نقلي (!) ون لپه و ې وړېلى ي نو ځكه لكه څنـګه چې كموني ژيم ووي ټنكونو په ويله پ فنن پل وي و همې و هم پې ميل وى و چې مل پڅون په وړنې ې ژيم له نكوېو ه و هم وى په وله كې وچ و و له منځه لړ.
كمونو قو ووه په هېو كې يو ل ي و ي كي لوونكى كوم چې مهينو و كموننو په ګډون وړ وى و و ژو ستمي و مي ميل په كې موو وو منځه و و له ې ه ه ې ې نـګه و ې يډيلوژۍ كوم ېنه (ونيي) ڼه په لمي ه ولړه وه چې په همې لړ كې يـې لويې ګې پځگى "هل ل و ق" په نمه ې و وړه كړه چې نوم يـې لمي و ړي يـې په يو ګوني و يو مي ميل وښل وي وو و همې كوم ملي و په نمه يو دري وړنې كړ چې من يـې ى:
| قلهٔ لم قل ّی | ون ّ ک ّی | |
| گه قــهمنن لی | نگ منه من ـ |
| لله ک لله ک لله ک لله ک |
| ی یمن ه مین ه | نـ هم گ | |
| مل ّهٔ فــنــن | هن نی مکومن ک |
| لله ک لله ک لله ک لله ک |
| قّن نم م و | پچم یمن ه م م و | |
| هم و هم نو هم ون | و ملی مم م و |
| لله ک لله ک لله ک لله ک |
| ی ّ ی ّ ی | ی ون نو قــــنون | |
| مـــــل ّگی ـــ ف | مـــــم گه و هنم |
| لله ک لله ک لله ک لله ک |
ې و هم يوه مل (كمونستي- جهادي) كوم پ لم ه و ځن ښكى ميلوه و له ملي وښنو و ملي ويې له څګنولو څه همومه ليې و لكه كموننو نه چې وه منومه هم ډېه وږه و په ي لفيو ولړه وه و مل ملي ټكي يـې نه لول چې ى فن نوم چې موږ لوړي و ويړلي مل ملي و ملي و مول ى هم نه و په كې لى. ې وړو ونو ن هېو وه ولي ن ښلى سليمان لايقو ښلى محمود فارانيوو و ونه يـې ښيي چې وى له فمي ه م ليكلي و ومه ي و ې مې ي چې ي ك و قو هېڅ په كې نه ه و ملي و ي و وى له ف و ل څه ېي ې ې ي. په هېو كې ملي و يي لي (پ من) و و چې په هېو يو ې انتقاليو موْقت حكومتوړ وى چې يوه ي و من كوم لو لپه ه له وړوي. ې كوم يوه مهمه نه ه چې ېو ونيو و پيو يډيلوژيو و مفكوو يل و نوړه نيو په ژو و وكړي و "ملي يډيلوژۍ" په ڼ كې پو و ځپلى هېو يوه "ملي مي" ه وچوي و هڅه "ملي ګټو" په ڼ كې "ملي ي ونې" چوكټ ه ونني و په ې ډول ه وكړى ي چې په هېو كې "ملي كوم" وړولو نټ كښېږي ځكه كه لومړۍ ښه كږه كښېښول ي نو ي ه ه ېول كوږ ون وي و هه له ه يـې نكوېو وېه وي. په ې لړ كې ملي و موو هم ې كوم لپه يوه ي و لومړيو لوونكي موو ه و ي ډې ژ و پې وكړي ځكه چې په ټولو مي چو كې وه ړي ه. هم يولو چې په ن كې وړ وي مووه كوم پېكړه وې نوې وه ړلې پېكړې هم لي چې يو په هېو كې نړيول وله ي پوځ چول و ل هم كوم قنوني پړوه ولو په ون كې (1343) ل كل ي قنون ي و كمول ي قنون چې يوې وكمنې لويې ګې له و مل و په ويله منل وى و ي نف وى و ملي ژون په ټولو و كې لمې و مقولې لښوونې لي چې له ې ملې څه هېو ملي ژې (پښو) و هېگو مي ژو (پښو و ي) ي و ميل مله هم ه و همې قنوني موو په ڼ كې كوم مكلف ى چې هېو ملي و په ملي ژه منځه كړي و په ې منځ كې فننو كي ن ى چې همه مهوي وې ملي و ې ژونى و مي ي. ځكه ې و ټولې قنوني پوې ه كړي يوې لويې مقې په نيه كې وښ كړى وى ى. ملي ويې و ملي ښونو له لولو ه وي و م من هم لي و ي كله چې په (1355) ل كل په هېو كې لويه ګه وړه وه ې ګې وكيلن ګې پيلېو په وځ هه په م ېلي و په ې وګه يـې منلى ى و هم ې ملي و من هېو و مل له ويړونو و لوړۍ ه ړلى هم يوه ملمن مل په وګه لوى ى Y په و كې يوه پېڅلې ه چې له هېڅ و وې ه ړلې نه ه نو ځكه ي همه (ملي و) يوځل ي هېو مي ملي و په وګه منځه ي. ه پله ليكنه (يميلي فلپپ) نومي ي په پښو ژړه چې ي ژړه يـې وف ي كړې ه نړم:
